Wysokie CRI w latarce? Co to jest i komu to w ogóle jest potrzebne?
Masz latarkę, która potrafi oświetlić drzewo oddalone o 200 metrów, a mimo to nie pomoże Ci odróżnić granatowej skarpetki od czarnej. Lub jak to jeden z naszych klientów napisał – soczystego steku od zepsutego mięsa. Brzmi jak żart, ale właśnie tak działają latarki LED o dużej mocy.
Winne nie są lumeny, lecz CRI, czyli wskaźnik oddawania barw, który określa, jak wiernie światło odwzorowuje kolory. Krótko mówiąc: wysoki CRI warto mieć, jeśli oglądasz kolory z bliska, na przykład podczas pracy z przewodami, w warsztacie, przy fotografowaniu lub na biwaku. Jeśli jednak latarka służy Ci głównie do oświetlania odległych obiektów, wybierz standardową wersję. Wariant tego samego modelu z wysokim CRI emituje bowiem mniej więcej o jedną trzecią mniej światła.
Sprzedajemy wszystkie latarki wymienione w tym artykule, więc powiemy Ci coś, czego prawdopodobnie nikt Ci nie powie: jeśli kupujesz latarkę głównie na spacery i wycieczki w teren, spokojnie możesz obejść się bez wysokiego CRI. Poniżej pokażemy Ci, jak samodzielnie to sprawdzić i co wybrać, jeśli wierne odwzorowanie kolorów rzeczywiście ma dla Ciebie znaczenie.
CRI odpowiada za odwzorowanie kolorów, a nie jasność
CRI (Color Rendering Index), czyli wskaźnik oddawania barw, to skala od 0 do 100. Światło słoneczne i zwykła żarówka osiągają wynik 100, ponieważ ich widmo obejmuje wszystkie kolory. Typowa latarka z diodą LED o chłodnej, białej barwie światła osiąga około 70. Nawet Nitecore podaje CRI 73 dla chłodnego trybu 6500 K w swoich latarkach z diodami MCT. Wysoki CRI oznacza wartość 90 lub więcej.
Skąd bierze się ta różnica? Wewnątrz biała dioda LED to tak naprawdę niebieska dioda pokryta warstwą luminoforu, który zamienia część niebieskiego światła na żółte. W takim rozwiązaniu jest bardzo mało światła o głębokiej czerwonej barwie. Wyobraź sobie pudełko kredek, z którego usunięto wszystkie czerwone odcienie. Nadal możesz narysować wszystko, ale wiśniowy, ceglasty i brązowy będą wyglądać jak ten sam szarobrązowy kolor.
W specyfikacji możesz też spotkać oznaczenie Ra 90. To ten sam wskaźnik. Oblicza się go jako średnią dla ośmiu stonowanych kolorów, natomiast nasyconą czerwień opisuje osobna wartość R9, której producenci latarek niemal nigdy nie podają. Dlatego przy porównywaniu modeli wystarczy kierować się samym CRI.

Sprawdź w minutę, czy brakuje Ci niektórych kolorów
Zanim wydasz pieniądze na nową latarkę, wykonaj prosty test z tą, którą już masz. Wieczorem zgaś światła i oświetl latarką czerwoną paprykę, wewnętrzną stronę dłoni oraz drewniany blat. Jeśli papryka wygląda na brązową, a skóra staje się szara lub zielonkawa, Twoja dioda LED ma niski CRI.
Teraz najważniejsze pytanie: czy kiedykolwiek Ci to przeszkadzało? Jeśli przez lata nie zwróciłeś na to uwagi, a latarki używasz do poruszania się po ciemku, wersja z wysokim CRI niewiele zmieni. Jeśli od razu przypomniał Ci się przewód, którego nie mogłeś jednoznacznie zidentyfikować albo określić czy kanapka którą masz zjeść nie jest zepsuta, czytaj dalej.
Kto zyskuje na wysokim CRI, a kto traci
Wysoki CRI przydaje się wszędzie tam, gdzie musisz odróżniać kolory z odległości wyciągniętej ręki.
Majsterkujesz przy instalacji elektrycznej lub samochodzie? Kolory izolacji pomagają Ci rozpoznawać przewody, a odcień płynu pozwala zidentyfikować wyciek pod silnikiem. W przypadku wersji z diodą Nichia firma Armytek wprost wymienia pracę z przewodami oznaczonymi kolorami, malowanie, fotografię i filmowanie jako zastosowania tej latarki.
Robisz zdjęcia lub nagrywasz filmy? Latarka o CRI wynoszącym około 70, używana jako światło wypełniające, nadaje skórze i drewnu zielonkawy lub szary odcień, który później trzeba korygować podczas edycji. Nitecore również wymienia fotografię jako jedno z zastosowań dodatkowego światła High CRI w latarce czołowej NU33.
Spędzasz noce w namiocie? Dzięki wysokiemu CRI szybciej ocenisz, czy kurczak pieczony nad ogniskiem jest już gotowy, i łatwiej znajdziesz granatową torbę w czarnym plecaku. Zdania myśliwych tropiących nocą postrzałki są w tej kwestii podzielone. Niektórzy wolą białe światło o wysokim CRI, ponieważ ślad krwi pozostaje w nim czerwony, inni natomiast zdecydowanie stawiają na światło kolorowe.
Osoby, które oświetlają głównie odległe obiekty, tracą na wyborze wysokiego CRI. Przy oświetlaniu polany, leśnej drogi czy podwórka liczą się moc światła i zasięg, a z odległości stu metrów kolory i tak przestają mieć większe znaczenie. To samo dotyczy latarek taktycznych, w których najważniejsze jest to, ile światła można wyemitować w jednej chwili. Wśród osób posiadających kilka latarek często sprawdza się prosty podział: wysoki CRI w latarce codziennego użytku, a chłodna, biała dioda LED w modelu dalekiego zasięgu.
Wierne odwzorowanie kolorów kosztuje około jednej trzeciej lumenów
Nie ma nic za darmo. Aby dioda LED wiernie odwzorowywała czerwienie, luminofor musi wytwarzać więcej światła o dłuższej długości fali. Tymczasem lumeny oblicza się z uwzględnieniem czułości ludzkiego oka, które słabo reaguje na głęboką czerwień. W rezultacie ta sama energia z akumulatora daje mniej lumenów. Poniżej znajdziesz modele, które mamy w ofercie w obu wersjach, wraz z deklarowanymi przez producentów parametrami.
| Model | Wersja standardowa | Wersja High CRI |
|---|---|---|
| Acebeam H18 | 4000 lm, 162 m (6500 K) | 2700 lm, 140 m (5000 K) |
| Acebeam E75 | 4500 lm, 260 m (6500 K) | 3000 lm, 210 m (5000 K) |
| Armytek Wizard C2 Pro | 2500 lm, 131 m (biała) | 1600 lm, 113 m (Nichia) |
Wersja High CRI traci od 32 do 36 procent maksymalnej mocy światła, czyli mniej więcej jedną trzecią. Zasięg spada w mniejszym stopniu: E75 traci 50 metrów z pierwotnych 260, a H18 zaledwie 22 metry ze 162. Podczas pracy, gdy korzystasz z trybów o średniej mocy, strata jest mniej odczuwalna. Na przykład 300 lm zamiast 420 lm w trybie Med 2 latarki H18 to nadal wystarczająco dużo światła do oświetlania przestrzeni tuż przed sobą.
Zależy Ci na rekordowej mocy w trybie Turbo? Wybierz wersję standardową. Oświetlasz głównie obiekty z bliska? Ledwo zauważysz różnicę. Sprawdziliśmy, ile z deklarowanych lumenów rzeczywiście można zobaczyć w teście, w którym zadaliśmy pytanie, czy producenci oszukują nas na lumenach.
Ciepła barwa światła nie oznacza automatycznie wysokiego CRI
Najczęstszy mit powtarzany w dyskusjach o latarkach brzmi: ciepłe światło oznacza wierne odwzorowanie kolorów. To nieprawda. Temperatura barwowa wyrażona w kelwinach informuje jedynie o tym, czy światło jest żółtawe (3000 K), neutralne (około 4500-5000 K) czy niebieskawe (6500 K). CRI określa natomiast, jak wiernie światło oddaje kolory.
Oferta Armytek dobrze ilustruje tę różnicę. Wizard C2 Pro w wersji określanej jako ciepła ma diodę Cree XHP50.2 o temperaturze barwowej 4000 K, więc świeci cieplej niż wersja z diodą Nichia o temperaturze 4500 K. Producent nie deklaruje jednak, że ta pierwsza lepiej oddaje kolory. Z kolei w latarkach Nitecore z diodami MCT neutralne światło o temperaturze 4500 K ma CRI od 83 do 85, więc również nie kwalifikuje się jako światło o wysokim CRI.
Dwa inne błędy łatwiej wyeliminować. Pierwszy to bezkrytyczne ufanie hasłom reklamowym. Określenia takie jak „naturalne światło” czy „przyjazne dla oczu” bez podania konkretnej wartości niczego nie gwarantują, dlatego szukaj oznaczeń CRI 90 lub Ra 90 w opisie. Drugi błąd to porównywanie wartości lumenów podawanej w nagłówku dla danego modelu, która zwykle dotyczy wersji o chłodnej, białej barwie światła, z parametrami wersji High CRI.
Acebeam: szukaj wersji 5000 K z oznaczeniem CRI90 lub High CRI
W przypadku Acebeam wersje o wysokim CRI mają zazwyczaj temperaturę barwową 5000 K, a w nazwie lub opisie znajdziesz oznaczenie CRI90, CRI≥90 albo High CRI. Sama temperatura barwowa 5000 K nie wystarczy. Liczy się odpowiednie oznaczenie.
Gdybyśmy mieli wybrać jedną latarkę z tego artykułu, byłaby to Acebeam H18 w wersji 5000 K. To latarka czołowa, którą można wypiąć z uchwytu i używać jako latarki kątowej. Cztery diody LED określane przez producenta jako High CRI zapewniają do 2700 lm i zasięg 140 m. Do tego dochodzi niezależne czerwone światło o mocy do 70 lm. Według Acebeam białe tryby świecenia działają bez migotania PWM. Ma to znaczenie podczas filmowania i długotrwałej pracy z bliska.

Do pracy z bliska po zmroku jako pierwszy wybór polecilibyśmy H18 5000 K. Szeroka wiązka światła dobrze oświetla przestrzeń przed Tobą, a czerwone światło pozwala zachować widzenie nocne, gdy chcesz tylko zerknąć na mapę. O innych zastosowaniach czerwonego światła pisaliśmy w artykule o tym, do czego służy czerwone światło w latarce. Według producenta akumulator 21700 o pojemności 6400 mAh zapewnia 280 godzin pracy w trybie Ultra Low.
Wolisz klasyczną latarkę kieszonkową? Acebeam E75 w wersji 5000 K ma cztery diody Nichia 519A o CRI 90, moc do 3000 lm i zasięg 210 m. Wyposażono ją również w akumulator 21700 o pojemności 5000 mAh oraz mocny magnes. Podczas pracy z bliska magnes jest bardziej przydatny niż dodatkowy tysiąc lumenów. Wystarczy przyczepić latarkę do maski samochodu lub obudowy rozdzielnicy elektrycznej, aby mieć obie ręce wolne.

Acebeam oferuje również inne rozwiązanie: osobną diodę LED o wysokim CRI obok głównej diody. Tak działa latarka czołowa Acebeam H30, w której mocną główną diodę uzupełnia Nichia 219C o CRI 90. Podobnie jest w latarce UC25, wyposażonej w dodatkowe światło o CRI co najmniej 95 oraz diodę UV. Kompaktowa latarka czołowa H16 i latarka taktyczna TAC AA również są dostępne w wersjach 5000 K CRI90.
Armytek: wybierasz diodę Nichia, a nie ciepłą barwę światła
W przypadku Armytek wersję zapewniającą wierne odwzorowanie kolorów rozpoznasz po słowie Nichia w nazwie. Armytek Wizard C2 Pro Nichia ma diodę Nichia 144AR o temperaturze barwowej 4500 K i oferuje moc do 1600 lm oraz zasięg 113 m. Podobnie jak każda latarka z serii Wizard, łączy trzy funkcje: latarki kątowej, latarki czołowej mocowanej na opasce oraz lampy warsztatowej z mocowaniem magnetycznym.

Mówiąc zupełnie szczerze, to najsłabsza pod względem mocy świetlnej z trzech wersji serii Wizard C2 Pro. Wersja z białym światłem oferuje 2500 lm, a ciepła 2330 lm. Wybierz wariant Nichia, jeśli wierne odwzorowanie kolorów jest dla Ciebie ważniejsze niż zasięg, na przykład podczas pracy z kamerą lub przy instalacjach elektrycznych.
Nitecore: dwie drogi do wysokiego CRI
Nitecore podchodzi do tematu inaczej niż Acebeam i Armytek. W naszej ofercie nie znajdziesz modeli tej marki w osobnych wersjach High CRI. Zamiast tego dostępne są dwie rodziny latarek, a wybór jednej z nich decyduje o tym, czy wierne odwzorowanie kolorów uzyskasz w głównej wiązce światła, czy tylko tuż przed sobą.
Pierwsza rodzina obejmuje latarki z diodami NiteLab MCT UHE, które Nitecore określa jako diody o zmiennym CRI. Możesz przełączać się między trzema temperaturami barwowymi głównego światła, a wraz z nimi zmienia się dokładność odwzorowania kolorów. Według producenta ciepłe światło 3000 K ma CRI 97 lub 98, neutralne 4500 K osiąga CRI od 83 do 85, a chłodne 6500 K ma CRI 73.
Rozpoznasz je po trzech temperaturach barwowych wymienionych w opisie, a w większości modeli także w nazwie. Do tej rodziny należą czołówki do biegania w terenie Nitecore UT27 Pro, UT27 i UT27 MB, czołówki turystyczne HA19, HA27 UHE i HA29 UHE, a także latarki EDC07 i EDC09. W tych modelach wysokie CRI uzyskasz wyłącznie w trybie 3000 K, więc jeśli wolisz neutralne białe światło, pozostaje Ci CRI 83 lub 85.

Druga rodzina to latarki czołowe z trzema źródłami światła: mocnym głównym światłem białym, światłem czerwonym oraz dodatkowym, słabszym światłem białym o CRI co najmniej 90, które Nitecore nazywa High CRI. W większości modeli ma ono temperaturę barwową 4500 K. Takie rozwiązanie zastosowano w modelach NU20 Classic, NU31, NU33, NU45, NU53 i HC65 UHE. Podobną konstrukcję w wersji kieszonkowej ma brelokowa latarka TIKI, która oprócz głównej diody oferuje światło o temperaturze 4500 K i CRI co najmniej 90 oraz światło ultrafioletowe.

Nie oczekuj jednak cudów po tym dodatkowym źródle światła. W modelu NU33 producent deklaruje 50 lm i zasięg 8 m, a w TIKI moc wynosi 22 lm. Wystarczy to do oświetlenia mapy, garnka czy przewodów znajdujących się tuż przed Tobą, ale nie do rozpoznawania kolorów z odległości kilku metrów.
Którą rodzinę wybrać? Zależy Ci na wiernym odwzorowaniu kolorów w głównej wiązce i lubisz ciepłe światło? Wybierz model MCT. Potrzebujesz wysokiego CRI tylko do pracy z bliska, a na szlaku wolisz mocne, chłodne białe światło? Lepiej sprawdzi się czołówka z trzecim źródłem światła, na przykład Nitecore NU45 z akumulatorem o pojemności 4000 mAh i głównym światłem o mocy do 1700 lm. Pozostałe modele znajdziesz na naszej stronie z latarkami Nitecore.
Od czego zacząć? Odległość, a nie lumeny
Pamiętasz skarpetki z początku artykułu? Jeśli najczęściej oglądasz przedmioty z odległości metra lub dwóch, wysoki CRI zrobi różnicę, którą zauważysz już pierwszego wieczoru. Jeśli kierujesz światło na obiekty oddalone o kilkadziesiąt metrów, postaw na lumeny i zasięg.
Latarki EDC niemal zawsze służą do oświetlania przedmiotów z bliska, dlatego w tej kategorii polecamy modele o CRI 90 lub wyższym. Pozostałe kryteria wyboru takiej latarki opisaliśmy w poradniku jak wybrać latarkę EDC na co dzień. Większość opisanych tutaj modeli to latarki czołowe, dlatego dobrym punktem wyjścia będzie nasza kategoria latarek czołowych. A jeśli po kilku wieczorach uznasz, że ciepłe światło MCT jednak Ci nie odpowiada, masz 30 dni na zwrot.
Najczęściej zadawane pytania o CRI w latarkach
Co oznacza Ra 90 w opisie latarki?
Ra 90 oznacza wskaźnik oddawania barw o wartości 90, czyli to samo co CRI 90. Jest to granica, od której mówimy o wysokim CRI. Typowe diody LED stosowane w latarkach, emitujące chłodne białe światło, osiągają wynik około 70.
Czy CRI 80 to wysoka wartość?
To wartość ze średniego zakresu: wyraźnie lepsza niż typowe 70, ale wciąż niewystarczająca, by mówić o wysokim CRI. Na tym poziomie znajduje się na przykład neutralne światło 4500 K w latarkach Nitecore z diodami MCT, dla których producent podaje CRI od 83 do 85. Jeśli zależy Ci na wiernym odwzorowaniu kolorów, szukaj wartości 90 lub wyższej.
Czy wysokie CRI zmniejsza jasność latarki?
Tak. W modelach, które oferujemy w dwóch wersjach, wariant High CRI ma od 32 do 36 procent mniej lumenów. Na przykład Acebeam E75 osiąga 3000 lm zamiast 4500 lm. Zasięg spada w mniejszym stopniu: w przypadku E75 z 260 do 210 m.
Czy latarka o wysokim CRI nadaje się do fotografii i filmowania?
Tak, to jedno z jej głównych zastosowań. Wysoki CRI zapewnia bardziej naturalne odwzorowanie kolorów skóry i przedmiotów, a światło bez migotania PWM, takie jak w Acebeam H18, zmniejsza ryzyko powstawania pasów na nagraniu. Do oświetlania z bliska jako światło wypełniające wystarczy nawet słabsze, dodatkowe źródło High CRI w latarce czołowej.
Czy wysoki CRI przydaje się w latarce taktycznej?
Zazwyczaj nie. W latarce taktycznej najważniejsze są maksymalna moc światła i zasięg, a wersja tego samego modelu z wysokim CRI oferuje wyraźnie mniej jednego i drugiego. Wyjątkiem jest sytuacja, w której musisz rozpoznać kolor z bliska, na przykład kolor ubrania lub oznaczeń.