{"id":928,"date":"2026-07-07T10:28:01","date_gmt":"2026-07-07T08:28:01","guid":{"rendered":"https:\/\/2max.pl\/blog\/?p=928"},"modified":"2026-07-12T10:38:31","modified_gmt":"2026-07-12T08:38:31","slug":"dlaczego-samodzielne-podniesienie-mocy-ponad-17j-to-zly-pomysl-w-wiatrowkach-i-markerach-ram","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/2max.pl\/blog\/dlaczego-samodzielne-podniesienie-mocy-ponad-17j-to-zly-pomysl-w-wiatrowkach-i-markerach-ram-928","title":{"rendered":"Dlaczego podniesienie mocy ponad 17J to z\u0142y pomys\u0142 w wiatr\u00f3wkach i markerach RAM?"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Powy\u017csza wiadomo\u015b\u0107 trafi\u0142a do nas przez formularz kontaktowy. Pytanie by\u0142o proste: czy mamy \u201epawer kity\u201d do konkretnego pistoletu<\/a>, \u017ceby wyci\u0105gn\u0105\u0107 powy\u017cej 17 J. Takie zapytania dostajemy regularnie, w r\u00f3\u017cnych wariantach, i za ka\u017cdym razem odpowiadamy tak samo. Nie mamy i nie b\u0119dziemy mieli. To nie jest luka w asortymencie ani chwilowy brak na magazynie, tylko \u015bwiadoma decyzja, kt\u00f3r\u0105 chcemy tu spokojnie wyja\u015bni\u0107. Bo za tym \u201epowy\u017cej 17 J\u201d stoi konkretna zmiana statusu prawnego urz\u0105dzenia, o kt\u00f3rej sprzedawcy \u201epawer kit\u00f3w\u201d wol\u0105 nie wspomina\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142a granica 17 J<\/h2>\n\n\n\n

Ca\u0142a sprawa opiera si\u0119 na jednym progu energii. Artyku\u0142 8 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji definiuje bro\u0144 pneumatyczn\u0105 jako niebezpieczne dla \u017cycia lub zdrowia urz\u0105dzenie, kt\u00f3re dzi\u0119ki spr\u0119\u017conemu gazowi jest zdolne wystrzeli\u0107 pocisk z lufy i razi\u0107 cel na odleg\u0142o\u015b\u0107, przy czym energia kinetyczna pocisku opuszczaj\u0105cego luf\u0119 przekracza 17 J. To s\u0142owo \u201eprzekracza\u201d jest tu kluczowe. Dop\u00f3ki urz\u0105dzenie mie\u015bci si\u0119 w granicy 17 J w\u0142\u0105cznie, w rozumieniu ustawy nie jest broni\u0105. Mo\u017cesz je kupi\u0107 bez pozwolenia, bez rejestracji, bez wizyty na komendzie. Wiatr\u00f3wka czy marker RAM dzia\u0142aj\u0105cy poni\u017cej tego progu to po prostu urz\u0105dzenie rekreacyjne.<\/p>\n\n\n\n

Powy\u017cej 17 J zmienia si\u0119 wszystko. To samo urz\u0105dzenie staje si\u0119 broni\u0105 pneumatyczn\u0105, a to oznacza obowi\u0105zek rejestracji. Nabywca ma pi\u0119\u0107 dni od dnia nabycia, \u017ceby uzyska\u0107 kart\u0119 rejestracyjn\u0105 broni pneumatycznej we w\u0142a\u015bciwej komendzie Policji. I tu uwaga: to nie jest pozwolenie na bro\u0144 paln\u0105 i nie ma co tych dw\u00f3ch rzeczy myli\u0107, ale nie jest to te\u017c zwyk\u0142a formalno\u015b\u0107. Sam pr\u00f3g 17 J obowi\u0105zuje w obecnym kszta\u0142cie od 1 stycznia 2004 r., kiedy do ustawowej definicji dopisano parametr energii. Wcze\u015bniej przepisy dotycz\u0105ce broni pneumatycznej wygl\u0105da\u0142y inaczej.<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego markery RAM s\u0105 fabrycznie ograniczone do tej warto\u015bci<\/h2>\n\n\n\n

Markery RAM w rodzaju HDR50<\/a>, produkowane w linii T4E przez firm\u0119 Umarex<\/a>, zaprojektowano tak, \u017ceby zmie\u015bci\u0142y si\u0119 poni\u017cej 17 J. To nie przypadek ani niedor\u00f3bka, tylko celowa decyzja konstrukcyjna. Producent doskonale zna polskie i europejskie realia prawne i buduje te urz\u0105dzenia z my\u015bl\u0105 o rynku, na kt\u00f3rym maj\u0105 by\u0107 dost\u0119pne bez rejestracji. Limit energii jest wpisany w konstrukcj\u0119: dob\u00f3r spr\u0119\u017cyny albo ci\u015bnienia, geometria zaworu, kaliber i masa pocisku, wszystko to sk\u0142ada si\u0119 na osi\u0105gi, kt\u00f3re z za\u0142o\u017cenia nie przekraczaj\u0105 progu.<\/p>\n\n\n\n

Power kit to ingerencja w ten zamkni\u0119ty projekt. Podnosz\u0105c moc, nie tyle ulepszasz sprz\u0119t, ile przerabiasz go w urz\u0105dzenie zupe\u0142nie innej kategorii prawnej. Marker, kt\u00f3ry wczoraj by\u0142 legaln\u0105 replik\u0105 do gier i treningu, po takiej modyfikacji staje si\u0119 broni\u0105 pneumatyczn\u0105, kt\u00f3rej nie zarejestrowa\u0142e\u015b. I tu zaczynaj\u0105 si\u0119 problemy.<\/p>\n\n\n\n

Co realnie grozi za przekroczenie limitu<\/h2>\n\n\n\n

Trzeba rozdzieli\u0107 kilka rzeczy, bo w sieci zlewaj\u0105 si\u0119 one w jeden straszak.<\/p>\n\n\n\n

Zacznijmy od pytania, kt\u00f3re czytelnik zada pierwsze: co dzieje si\u0119, gdy Policja trafi na tak\u0105 bro\u0144, oboj\u0119tnie czy przerobion\u0105 w domu, czy kupion\u0105 i niezarejestrowan\u0105. W obu sytuacjach jest tak samo, bo prawo patrzy na skutek, czyli na to, \u017ce masz niezarejestrowan\u0105 bro\u0144 pneumatyczn\u0105, a nie na to, sk\u0105d si\u0119 ona wzi\u0119\u0142a. Gdy urz\u0105dzenie przekracza 17 J, staje si\u0119 broni\u0105 pneumatyczn\u0105, a Ty masz pi\u0119\u0107 dni od nabycia na uzyskanie karty rejestracyjnej. Je\u017celi tego nie zrobisz, pope\u0142niasz wykroczenie z art. 51 ustawy o broni i amunicji<\/strong>. Ustawa opisuje to na dwa sposoby, jako posiadanie broni pneumatycznej bez wymaganej rejestracji oraz jako niedope\u0142nienie obowi\u0105zku rejestracji, ale sankcja jest identyczna, a \u201esp\u00f3\u017aniona rejestracja\u201d nie jest niczym l\u017cejszym od \u201eposiadania bez rejestracji\u201d. To ten sam czyn widziany z dw\u00f3ch stron, a granic\u0105 mi\u0119dzy spokojem a wykroczeniem jest dochowanie pi\u0119ciodniowego terminu.<\/p>\n\n\n\n

Co to oznacza w praktyce i kwotowo. Urz\u0105dzenie zostaje zabezpieczone na miejscu, a sprawa idzie trybem wykroczeniowym. Je\u017celi funkcjonariusz zamyka j\u0105 mandatem, ten jest ograniczony do 500 z\u0142, a przy zbiegu wykrocze\u0144 do 1000 z\u0142. Je\u017celi sprawa trafia do s\u0105du, a przy niezarejestrowanej broni cz\u0119sto tak w\u0142a\u015bnie si\u0119 dzieje, bo w gr\u0119 wchodzi przepadek sprz\u0119tu, s\u0105d mo\u017ce wymierzy\u0107 grzywn\u0119 do 5000 z\u0142, teoretycznie mo\u017ce te\u017c orzec areszt do 30 dni oraz orzec przepadek urz\u0105dzenia<\/strong>, nawet je\u015bli nie stanowi ono Twojej w\u0142asno\u015bci. Wi\u0119zienia w tym nie ma. To wci\u0105\u017c wykroczenie, nie przest\u0119pstwo, a jego realny ci\u0119\u017car sprowadza si\u0119 do zap\u0142aty i utraty sprz\u0119tu, w kt\u00f3ry w\u0142o\u017cy\u0142e\u015b pieni\u0105dze.<\/p>\n\n\n\n

I od razu prostujemy mit, kt\u00f3ry kr\u0105\u017cy po wielu blogach i forach: \u017ce przekroczenie 17 J to automatycznie przest\u0119pstwo z art. 263 Kodeksu karnego zagro\u017cone kar\u0105 do 8 lat. To nieprawda. Artyku\u0142 263 kk dotyczy broni palnej<\/strong>, czyli takiej, kt\u00f3ra miota pocisk dzi\u0119ki spalaniu materia\u0142u miotaj\u0105cego, prochu. Bro\u0144 pneumatyczna dzia\u0142a na spr\u0119\u017cony gaz, wi\u0119c pod ten przepis nie podpada. Powtarzanie historii o o\u015bmiu latach wi\u0119zienia za przerobion\u0105 wiatr\u00f3wk\u0119 to strategia straszenia, a nie rzetelna informacja.<\/p>\n\n\n\n

Osobno warto ustawi\u0107 sam\u0105 modyfikacj\u0119, bo tu z kolei kr\u0105\u017cy mit odwrotny: \u017ce domowa przer\u00f3bka to jakie\u015b du\u017co ci\u0119\u017csze przest\u0119pstwo, co\u015b w rodzaju nielegalnego wytwarzania broni. Realnie jest inaczej. W obecnym stanie prawnym samo wyrabianie broni pneumatycznej nie jest odr\u0119bnym wykroczeniem z art. 51, bo to znami\u0119 usuni\u0119to z przepisu nowelizacj\u0105 z 2003 r., a art. 263 kk, jak ju\u017c wiesz, dotyczy wy\u0142\u0105cznie broni palnej. Osoba, kt\u00f3ra sama podnios\u0142a moc, i tak l\u0105duje wi\u0119c w tym samym wykroczeniu z art. 51, czyli w posiadaniu niezarejestrowanej broni pneumatycznej. Przer\u00f3bka nie czyni z tego sprawy l\u017cejszej, ale te\u017c nie zamienia jej nagle w ci\u0119\u017ckie przest\u0119pstwo. Zmienia za to co\u015b innego i to powa\u017cnie: odbiera lini\u0119 obrony \u201enie wiedzia\u0142em, \u017ce przekracza pr\u00f3g<\/strong>\u201d, bo ten pr\u00f3g przekroczy\u0142e\u015b \u015bwiadomie i w\u0142asnor\u0119cznie. A \u015bwiadomo\u015b\u0107 obci\u0105\u017ca Ci\u0119 w odpowiedzialno\u015bci cywilnej, przy ubezpieczeniu i w ka\u017cdej sprawie, w kt\u00f3rej z tego sprz\u0119tu kto\u015b realnie ucierpi.<\/p>\n\n\n\n

Bo to jest kolejna, ca\u0142kiem odr\u0119bna warstwa: odpowiedzialno\u015b\u0107 karna za realne u\u017cycie, niezale\u017cnie od tego, czy urz\u0105dzenie by\u0142o zarejestrowane. Je\u015bli kogo\u015b zranisz, wchodzi art. 157 kk, czyli spowodowanie uszczerbku na zdrowiu. Je\u015bli narazisz kogo\u015b na bezpo\u015brednie niebezpiecze\u0144stwo, art. 160 kk. Przy ci\u0119\u017cszych skutkach art. 156 kk. Mocniejszy pocisk to po prostu wi\u0119ksza energia uderzenia, a wi\u0119c realnie wi\u0119ksza szansa, \u017ce sprawa sko\u0144czy si\u0119 w s\u0105dzie karnym, a nie na mandacie.<\/p>\n\n\n\n

Odpowiedzialno\u015b\u0107 cywilna, o kt\u00f3rej ma\u0142o kto my\u015bli<\/h2>\n\n\n\n

O karach m\u00f3wi si\u0119 du\u017co, o pieni\u0105dzach prawie wcale. A to cz\u0119sto najbole\u015bniejsza cz\u0119\u015b\u0107. Artyku\u0142 415 Kodeksu cywilnego stawia spraw\u0119 prosto: kto ze swojej winy wyrz\u0105dzi\u0142 drugiemu szkod\u0119, jest obowi\u0105zany do jej naprawienia. Je\u017celi z przerobionego markera ucierpi cz\u0142owiek albo cudze mienie, b\u0119dziesz odpowiada\u0142 za to ze wszystkimi zwi\u0105zanymi z tym skutkami prawnymi. A \u015bwiadoma modyfikacja ponad deklarowan\u0105 przez producenta moc to w takim sporze argument, kt\u00f3ry dzia\u0142a wy\u0142\u0105cznie na Twoj\u0105 niekorzy\u015b\u0107. Pokazuje, \u017ce wiedzia\u0142e\u015b, co robisz, i \u017ce sam zmieni\u0142e\u015b urz\u0105dzenie w co\u015b gro\u017aniejszego.<\/p>\n\n\n\n

Do tego dochodzi kwestia ubezpieczenia. Polisa OC w \u017cyciu prywatnym potrafi pokry\u0107 szkody wyrz\u0105dzone nieumy\u015blnie, ale przy \u015bwiadomym naruszeniu prawa ubezpieczyciel mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 wyp\u0142aty. Zostajesz wtedy sam z ca\u0142ym roszczeniem, a przy powa\u017cnym urazie m\u00f3wimy o kwotach, kt\u00f3re potrafi\u0105 odmieni\u0107 czyje\u015b \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego nie znajdziesz u nas power kit\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n

Skoro rozumiesz ju\u017c mechanizm, nasza decyzja staje si\u0119 oczywista. Sprzedaj\u0105c zestaw, kt\u00f3rego jedynym celem jest wyci\u0105gni\u0119cie urz\u0105dzenia powy\u017cej 17 J, faktycznie pomagaliby\u015bmy stworzy\u0107 niezarejestrowan\u0105 bro\u0144 pneumatyczn\u0105. Nie chcemy w tym uczestniczy\u0107, ani wobec klienta, ani wobec prawa. Ryzyko nie ko\u0144czy si\u0119 bowiem na kupuj\u0105cym. Ustawa traktuje przer\u00f3bki zmieniaj\u0105ce charakter urz\u0105dzenia bardzo powa\u017cnie, a sprzedawca komponent\u00f3w do takiej przer\u00f3bki wchodzi na grz\u0105ski grunt wsp\u00f3\u0142odpowiedzialno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Wolimy prowadzi\u0107 ten sklep tak, \u017ceby ka\u017cdy, kto kupuje u nas marker albo wiatr\u00f3wk\u0119, dostawa\u0142 sprz\u0119t zgodny z prawem i dok\u0142adnie wiedzia\u0142, co trzyma w r\u0119ku. To si\u0119 nam po prostu op\u0142aca bardziej ni\u017c jednorazowa sprzeda\u017c \u201epawer kitu\u201d i p\u00f3\u017aniejsze lata t\u0142umaczenia si\u0119, gdyby co\u015b posz\u0142o nie tak.<\/p>\n\n\n\n

\u201eKupi\u0119 za granic\u0105 i przywioz\u0119 legalnie\u201d, czyli mit terytorialno\u015bci<\/h2>\n\n\n\n

Drugie pytanie wraca r\u00f3wnie cz\u0119sto: skoro w innym kraju sprzedaj\u0105 mocniejszy sprz\u0119t bez ceregieli, to mo\u017ce wystarczy go stamt\u0105d sprowadzi\u0107. Ot\u00f3\u017c nie. O tym, czy urz\u0105dzenie jest w Polsce broni\u0105, decyduje polskie prawo, konkretnie art. 8 naszej ustawy, a nie przepisy pa\u0144stwa, w kt\u00f3rym je kupi\u0142e\u015b. Je\u017celi energia pocisku przekracza 17 J, to na terytorium Polski jest to bro\u0144 pneumatyczna, cho\u0107by za granic\u0105 sprzedawano j\u0105 jak zwyk\u0142\u0105 zabawk\u0119. Kraj zakupu nie zmienia tu absolutnie nic.<\/p>\n\n\n\n

Nie chodzi zreszt\u0105 tylko o sam\u0105 klasyfikacj\u0119. Przyw\u00f3z broni pneumatycznej z zagranicy wi\u0105\u017ce si\u0119 z w\u0142asnymi formalno\u015bciami, a zdanie \u201eprzywioz\u0142em legalnie, bo tam by\u0142o legalne\u201d nie jest argumentem, kt\u00f3ry obroni si\u0119 przed polskim urz\u0119dnikiem czy s\u0105dem. Ten sam obowi\u0105zek rejestracji i te same konsekwencje jego zaniedbania obowi\u0105zuj\u0105 niezale\u017cnie od tego, gdzie urz\u0105dzenie wyprodukowano albo kupiono.<\/p>\n\n\n\n

\u201ePrzerobi\u0119, a potem to zarejestruj\u0119\u201d, czyli dlaczego skr\u00f3t nie istnieje<\/h2>\n\n\n\n

Wielu klient\u00f3w my\u015bli o tym tak: kupi\u0119 power kit, podnios\u0119 moc powy\u017cej 17 J, a potem po prostu zarejestruj\u0119 sprz\u0119t na komendzie i b\u0119dzie legalnie. Brzmi rozs\u0105dnie, tylko nie ma jak tego przeprowadzi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Rejestracja broni pneumatycznej opiera si\u0119 na dowodzie nabycia, czyli fakturze albo umowie, na kt\u00f3rej figuruje warto\u015b\u0107 energii kinetycznej. Ten dokument potwierdza, \u017ce naby\u0142e\u015b bro\u0144 pneumatyczn\u0105, to znaczy urz\u0105dzenie ju\u017c fabrycznie pracuj\u0105ce powy\u017cej progu. Twoja faktura na markera HDR50 opiewa tymczasem na urz\u0105dzenie poni\u017cej 17 J, czyli formalnie nie na bro\u0144, tylko na sprz\u0119t rekreacyjny. Po domowej przer\u00f3bce nie masz \u017cadnego papieru, kt\u00f3ry m\u00f3wi\u0142by, \u017ce posiadasz bro\u0144 pneumatyczn\u0105, bo w chwili zakupu jej po prostu nie by\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

Nie ma te\u017c urz\u0119du, kt\u00f3ry t\u0119 energi\u0119 po fakcie zmierzy i wystawi dokument legalizuj\u0105cy. Pa\u0144stwo nie prowadzi certyfikacji energii wiatr\u00f3wek, a nawet producent nie przechodzi tu \u017cadnej urz\u0119dowej pr\u00f3by, on jedynie deklaruje parametry. Nie istnieje wi\u0119c instytucja, do kt\u00f3rej zaniesiesz podkr\u0119cony egzemplarz po \u201epapier\u201d, a Tw\u00f3j w\u0142asny odczyt z chronografu nie jest podstaw\u0105 rejestracji.<\/p>\n\n\n\n

Do tego art. 6 ustawy o broni i amunicji zakazuje przer\u00f3bek zmieniaj\u0105cych rodzaj, kaliber lub przeznaczenie i traktuje je jak wyr\u00f3b broni. Gdyby\u015b wi\u0119c chcia\u0142 zarejestrowa\u0107 przerobiony marker, o\u015bwiadczaj\u0105c, \u017ce robi ponad 17 J, w praktyce zg\u0142aszasz posiadanie niezarejestrowanej broni pneumatycznej powsta\u0142ej z zabronionej modyfikacji. Jedyne miejsce, w kt\u00f3rym taki egzemplarz naprawd\u0119 zostaje zmierzony, to laboratorium kryminalistyczne, ale wtedy pomiar s\u0142u\u017cy ju\u017c jako dow\u00f3d w sprawie, a nie jako Twoja przepustka do legalno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Co zrobi\u0107, je\u015bli naprawd\u0119 zale\u017cy Ci na wi\u0119kszej mocy<\/h2>\n\n\n\n

Jest legalna droga i nie ukrywamy jej przed nikim. Bro\u0144 pneumatyczn\u0105 powy\u017cej 17 J mo\u017cna posiada\u0107, trzeba j\u0105 jednak kupi\u0107 ju\u017c jako bro\u0144, w wersji fabrycznie przeznaczonej ponad pr\u00f3g, a nast\u0119pnie uczciwie zarejestrowa\u0107. W praktyce oznacza to skompletowanie orzeczenia lekarskiego oraz psychologicznego wydanych przez upowa\u017cnionych specjalist\u00f3w, za\u015bwiadczenia z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralno\u015bci za przest\u0119pstwa przeciwko \u017cyciu, zdrowiu i mieniu, a nast\u0119pnie z\u0142o\u017cenie wniosku o kart\u0119 rejestracyjn\u0105 broni pneumatycznej we w\u0142a\u015bciwej komendzie. Dochodzi obowi\u0105zek odpowiedniego przechowywania, w praktyce w zamykanym urz\u0105dzeniu spe\u0142niaj\u0105cym co najmniej wymagania klasy S1.<\/p>\n\n\n\n

To wymaga czasu i troch\u0119 zachodu, ale to jedyna droga. Kupujesz wtedy urz\u0105dzenie fabrycznie przeznaczone do pracy powy\u017cej progu, z pe\u0142n\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 obowi\u0105zk\u00f3w, zamiast d\u0142uba\u0107 w markerze zaprojektowanym z twardym limitem. Je\u015bli kto\u015b powa\u017cnie my\u015bli o mocniejszym strzelaniu, to jest w\u0142a\u015bciwy kierunek, a nie zestaw dokr\u0119cany w domowym warsztacie.<\/p>\n\n\n\n

Na koniec kr\u00f3tka rekomendacja<\/h2>\n\n\n\n

Je\u017celi zale\u017cy Ci na spokojnym, legalnym strzelaniu, wybieraj sprz\u0119t fabrycznie zgodny z limitem i pilnuj dokumentu, kt\u00f3ry to potwierdza. Polskie przepisy nie przewiduj\u0105 \u017cadnego pa\u0144stwowego systemu certyfikacji energii wylotowej, wi\u0119c w praktyce punktem odniesienia s\u0105 parametry deklarowane przez producenta oraz faktura albo dokument od sprzedawcy potwierdzaj\u0105cy, \u017ce urz\u0105dzenie pracuje poni\u017cej 17 J. Taki papier bywa bezcenny, gdyby kto\u015b kiedy\u015b pyta\u0142, z czym dok\u0142adnie masz do czynienia.<\/p>\n\n\n\n

Marker RAM czy wiatr\u00f3wka poni\u017cej progu daje mn\u00f3stwo frajdy i w zupe\u0142no\u015bci wystarcza do treningu, rekreacji oraz gier. Podkr\u0119canie sprz\u0119tu na si\u0142\u0119 zamienia legalne hobby w problem prawny, finansowy i, w najgorszym scenariuszu, ludzki. Dlatego u nas power kit\u00f3w nie by\u0142o, nie ma i nie b\u0119dzie.<\/p>\n\n\n\n

Ten tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie najlepiej skonsultowa\u0107 si\u0119 z prawnikiem albo bezpo\u015brednio z w\u0142a\u015bciw\u0105 komend\u0105 Policji.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Wiatr\u00f3wki na \u015brut<\/a><\/p>\n\n\n\n

\n
\n \n
\n \n
\n
\n
\n
\n \n \"Wiatr\u00f3wka\n <\/a>\n <\/div>\n
\n
\n
\n
\n Wiatr\u00f3wka Glock 17 Blowback 4. 4,5 mm<\/a>\n <\/div>\n <\/div>\n
\n 769,00\u00a0z\u0142<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n
\n
\n
\n \n \n \n \n