Jaką stal na noże wybrać?

• Do produkcji noży wykorzystuje się stal narzędziową lub stal węglową.
• Stal nierdzewna jest trudniejsza w obróbce i ostrzeniu, ale jest odporna na rdzę.
• Stal narzędziowa to kompromis pomiędzy stalą węglową a nierdzewną.
• Stal węglowa jest bardzo podatna na rdzę, ale bardzo łatwo się ostrzy i długo trzyma ostrość.
• To, jaką stal wybrać na nóż myśliwski czy kuchenny, zależy głównie od rodzaju zastosowania i od osobistych preferencji.

To, jaka stal będzie najlepsza, w dużej mierze zależy od przeznaczenia noża. Cechy, jakie powinien mieć dobry nóż myśliwski niekoniecznie są takie same, jak dla noża kuchennego.

Co prawda w obu przypadkach liczy się dobra ostrość. Ale ważne jest też to, jak szybko ściera się taki nóż, a co za tym idzie, jak często trzeba go ostrzyć. Zależy to między innymi od rodzaju materiału z jakiego jest wykonany. Dlatego żeby odpowiedzieć na pytanie o najlepszą stal, trzeba omówić najważniejsze cechy stali używanej do wytwarzania noży.

Stal nierdzewna – najlepsza stal na noże kuchenne do domu

W przypadku noży kuchennych istotne znaczenie ma łatwość utrzymania ich w czystości. W końcu na co dzień mają kontakt z żywnością, więc muszą być idealnie czyste. Stal nierdzewna używana do wyrobu noży kuchennych nie trzyma ostrości tak długo jak stal węglowa. Jednak w kuchni nie ma to aż takiego znaczenia. Tutaj, w przeciwieństwie do miejsc, gdzie stosuje się noże myśliwskie czy outdoorowe, znacznie łatwiej o ostrzałkę do noży.

Jednak taka stal jest używana nie tylko do produkcji noży dla szefów kuchni. Znajduje ona zastosowanie też do produkcji głowni noży taktycznych czy survivalowych. Z takiej stali wykonane są też znane z legendarnej niezawodności szwajcarskie scyzoryki.

Nic nie stoi na przeszkodzie, by również myśliwy wybrał nóż ze stali nierdzewnej. Zależy to w głównej mierze od osobistych upodobań. Taki nóż będzie łatwiejszy do utrzymania w czystości, jednak nie będzie trzymał ostrości tak długo jak węglówka, a dodatkowo jego naostrzenie będzie trudniejsze.

Stal narzędziowa – kompromis między trzymaniem ostrości i odpornością na korozję

Zawiera ona dodatkowe pierwiastki stopowe, które zwiększają jej właściwości mechaniczne. Na przykład zawartość chromu zwiększa odporność na korozję. Ale zbyt duża ilość tego pierwiastka wpływa negatywnie na udarność, czyli odporność na pęknięcia lub wykruszenia w wyniku uderzenia lub upadku narzędzia.

Musisz jednak pamiętać, że stal narzędziowa to stop, który nie jest w stu procentach odporny na korozję. Jest tak dlatego, że stal narzędziowa to jedna z odmian stali węglowej.

Posiada ona dobrą wytrzymałość i odporność na ścieranie. Jednak ze względu na domieszki różnych pierwiastków, takich jak wanad, kobalt, wolfram, molibden, mangan czy chrom jest droższa i trudniejsza w obróbce od stali wysokowęglowej o prostym składzie chemicznym.

Czy stal węglowa nadaje się na nóż dla myśliwego?

Nóż dla myśliwego powinien być przede wszystkim niezwykle ostry, a do tego mieć przyzwoitą wytrzymałość mechaniczną. Oba te warunki spełniają noże ze stali węglowej. Dodatkowo takie noże przed długi czas utrzymują agresywność cięcia, co z pewnością jest cechą, którą docenią myśliwi.

Dobry nóż myśliwski musi mieć też odpowiednią twardość i trwałość oraz być odporny na pęknięcia. O twardości noża świadczy liczba w skali Rockwella (HRC). Im większa wartość tej liczby, tym większa twardość wykonanego z niej narzędzia.

Jeśli lubisz dbać o swoje narzędzia pracy i nade wszystko cenisz sobie wysoką ostrość, to nóż ze stali węglowej możesz wykorzystywać także jako nóż kuchenny. Musisz tylko pamiętać, że stal wysokowęglowa ma tę wadę, że może dość szybko pokryć się rdzą. Jednak odpowiednia konserwacja polegająca na dokładnym wycieraniu noża do sucha po każdym użyciu, a także okresowym olejowaniu, przeciwdziała pojawieniu się rdzy.

Podsumowanie

• Do produkcji noży najczęściej wykorzystuje się stal nierdzewną, stal narzędziową oraz stal węglową.
• Stal nierdzewna jest odporna na wodę i warunki atmosferyczne. Jednak gdy się stępi, to bez dobrej ostrzałki nie ma nawet co próbować naostrzyć takiego noża. Nie ma to aż takiego znaczenia w kuchni, ale w lesie może to być problem.
• Stal narzędziowa nie jest całkowicie odporna na rdzę, ale jest łatwiejsza w ostrzeniu od stali nierdzewnej. Ze względu na dodatki różnych metali poprawiających jej właściwości, jest droższa od stali wysokowęglowej. Nóż ze stali narzędziowej to kompromis pomiędzy odpornością na korozję a łatwym ostrzeniem i długą ostrością.
• Stal węglowa ma prosty skład chemiczny i jest łatwa w obróbce. Długo trzyma ostrość, a naostrzenie jej to nic trudnego. Jednak jest bardzo podatna na rdzę, dlatego trzeba dbać o takie ostrze i wycierać je do sucha po użyciu.
• To, jaką stal wybierzesz na nóż kuchenny czy myśliwski, zależy od Twoich preferencji. Nóż ze stali węglowej sprawdzi się też w kuchni, a ten ze stali nierdzewnej w lesie, ale musisz pamiętać o wadach stali, z której są wykonane.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o rodzaje stali na noże myśliwskie i kuchenne